Archieven: Rollen

Pestlijder

Mensen raken besmet door een beet van een geïnfecteerde rattenvlo. In de eerste 2-7 dagen treden rillerigheid, koorts en hoofdpijn op. Na korte tijd raken de lymfeklieren van het slachtoffer geïnfecteerd; dat gaat gepaard met vervloeiing en abcesvorming, de ‘builen’ van de builenpest. Deze builen kunnen ongeveer zo groot worden als een sinaasappel. Het is echter ook heel goed mogelijk dat de bacterie ‘doorbreekt’ uit de lymfeklier, en andere delen van het lichaam infecteert. In sommige gevallen kan de bacterie ook de longen van de patiënt infecteren, die krijgt dan een andere variant van de ziekte: de longpest. De symptomen van de longpest komen overeen met die van een ernstige longontsteking. Bij longpest wordt ook bloed opgehoest. Op deze manier kunnen ook mensen in de omgeving besmet raken. Zonder behandeling kan longpest binnen 48 uur fataal aflopen. Wanneer iemand septische pest heeft, zullen uiteindelijk inwendige bloedingen optreden, wat de huid van het slachtoffer zwart doet lijken. Dit leverde waarschijnlijk de ziekte de bijnaam Zwarte Dood op. Alleen de longpest kan (door hoesten) worden overgedragen van mens op mens; besmetting met de builenpest wordt veroorzaakt door de vlo van de huisgebonden rat. De bacterie kan zich ook in het bloed gaan vermenigvuldigen, wat leidt tot sepsis en intracutane bloedingen (purpura, paarse plekken). In dit stadium is de patiënt ten dode opgeschreven.

Je ligt, staat, hangt of sleept je voort door de straten op zoek naar hulp, medelijden, eten en redding. Je speelt samen met o.a. de pestverzorgers en de pestmeester.

Melaatse volwassene

De kerk beschouwt lepra als een straf van God voor zondig gedrag van de lepralijder zelf of van zijn ouders. Lepra wordt meestal gezien als het gevolg van de “zonden van het vlees”, voor de kerk in de middeleeuwen de allerergste zonde. Men neemt dikwijls aan dat de lepralijder het kind is van zondig gedrag binnen het huwelijk zoals betrekkingen hebben op door de kerk verboden dagen.

Vrij algemeen werd aangenomen dat lepralijders verplicht waren om zichzelf te identificeren door het dragen van speciale kleding en dat ze hun komst moesten aankondigen met een bel of een ratel. Het was verboden kerken, herbergen of molens te betreden, gezonde personen aan te raken of met hen te eten. Lepralijders werden via een lepra-mis, een dodenmis die het afsterven van de lepralijder uit de maatschappij symboliseert, onderworpen aan de civiele dood, ze verloren al hun rechten en bezittingen.

Lijk

De act ‘Doodgravers’ wordt door bezoekers gewaardeerd als één van de mooiste acts van Kaeskoppenstad. De doodgravers varen met een doodskist door de grachten van Alkmaar, maar af en toe schrikt het lijk op. Natuurlijk proberen de doodgravers het lijk weer snel stil te krijgen. Zij werden namelijk betaald per lijk.

Kwakzalver

Kwakzalverij is strikt genomen het onbevoegd uitoefenen van de geneeskunde. Daarnaast wordt kwakzalverij veelal gezien als boerenbedrog en oplichterij. De mensen die kwakzalverij beoefenen worden kwakzalvers genoemd. Kwakzalvers zijn niet per definitie oplichters, omdat sommigen oprecht overtuigd kunnen zijn van het nut van hun behandelingen.

Bedenk voor jezelf een middel tegen een ziekte of aandoening, of haaruitval, rimpels, eeuwige jeugd, liefdeselixer, etc. Maak hier een verkooppraatje bij dat iedereen doet geloven dat jouw middel het beste is! Mocht je spullen zoals bijvoorbeeld potjes en flesjes nodig hebben en je kunt hier zelf niet aankomen, laat het ons weten!

Kledingwasser – volwassene

Als kledingwasser heb je dagelijks veel was. Heel veel was. De grachten zijn daar uitstekend geschikt voor. Bedenk van tevoren of je je eigen was doet of misschien wel de was van je baas of bazin, de edelen, de buren etc. Waarschuw langslopende bezoekers voor je schone was, anders lopen ze erlangs en kun je opnieuw beginnen! Het water spettert in het rond, het sop glinstert in de zon en er wordt hard geboend. De wapperende kleding ruikt fris en wappert langzaam droog.

Het wassen kun je in samenwerking doen met andere kledingwassers, maar misschien krijg je wel ruzie omdat de ander het niet goed doet en jij het beter weet. Of je maakt er iets gezelligs van en zingt of neuriet tijdens het wassen, opvouwen en ophangen. Ondertussen roddelen jullie lekker over de laatste ontwikkelingen binnen Kaeskoppenstad en maak je uiteraard een praatje met het publiek.

Kaeskind

Je staat langs de gracht of je loopt rond in de stad met een mand waarin je kaesblokjes weggeeft aan de bezoekers. Alkmaere is bekend geworden om de kazen, dus de kaeskinderen spelen een belangrijke rol binnen Kaeskoppenstad. Als je rondloopt ben je vriendelijk, maak je een praatje met de bezoekers en trakteer je ze op die over-heerlijke kaesblokjes.

Je draagt een exacte kopie van de jurken die de kaeskinderen vroeger droegen. Deze zijn nagemaakt van de jurken uit het Kaasmuseum. Je ziet er dus prachtig uit!

Handelaar

Handel werd er in de vroegere jaren veel gedreven. Dit was voor de meeste gezinnen een belangrijke inkomstenbron. De vader van het gezin was het hoofd en zorgde voor de juiste producten, waarbij de kinderen hem bij het bereiken van een rechtvaardige leeftijd konden ondersteunen. De vrouw van het gezin hielp soms ook mee met de handel, maar was vooral verantwoordelijk voor het gezin en de huishouding.
 
De handelsgezinnen waren niet arm, niet rijk, maar vormden de middenklasse van de bevolking. Er werd op verschillende wijzen en met verschillende handelsgoederen handel gedreven. Denk bijvoorbeeld alleen al aan de kaas waarom Alkmaar bekend staat. Ook kon er handel gedreven worden in andere voedingsmiddelen, zoals groente, fruit of aardappelen. Maar ook bloembollen of andere materiële zaken waren geschikt voor de handel. Vanuit Kaeskoppenstad hebben wij diverse artikelen beschikbaar voor de verkoop (kaas, houten speelgoed, bloemen, diverse groenten etc.).

Gevangene

Je bent gevangen genomen en opgesloten in de gevangenis. Door de tralies heen smeek je om vrijlating en probeer je het publiek staande te houden om je te helpen. Je vertelt ze jouw verhaal, waarom je vastzit en dat je onschuldig bent. Je schreeuwt, huilt of bent juist helemaal in jezelf gekeerd. Misschien, als je hard genoeg om genade schreeuwt, wordt jouw straf niet uitgevoerd.

Of wellicht ben jij wel de gevangene die af en toe ontsnapt uit de gevangenis?

Gek

Krankzinnigheid is een oude geneeskundige term. Men gebruikte deze term voor vrijwel alle mensen met een verstandelijke handicap en/of een psychiatrisch ziektebeeld die zich sterk afwijkend gedroegen. De letterlijke betekenis van het woord is iemand waarvan de zinnen (de geest, het verstand) krank (ziek) zijn. Naarmate men met de opkomst van de moderne psychiatrie (begin 20e eeuw) onderscheid ging maken tussen de verschillende ziektebeelden, raakte de term in onbruik. Zoals met zoveel aanvankelijk technische termen uit de psychiatrie veranderde de aanduiding ‘krankzinnige’ mettertijd in een scheldwoord, een synoniem voor gek.

De gekken in Kaeskoppenstad dansen, trommelen, schreeuwen, zingen en doen gek!

Geestelijke

De geestelijken bestaat uit een groepje van nonnen, priesters en leerlingen. Samen proberen jullie het geloof over te brengen op bezoekers. Soms vaar je mee in de boot van de ‘Doodgravers’ om hun genade te geven. Je loopt ook wel eens de pestlijders en melaatsen. Je praat met ze, geeft ze wat water en als er eentje sterft geef je een laatste zegening of neem je een biecht af. Let wel op, in deze tijden waren de geestelijken ervan overtuigd dat de pest een straf van God was. Door de zonden van de mens is deze ziekte ontstaan! Dit laat je dan ook duidelijk horen, toch heb je zo af en toe wel medelijden.

Als je door Kaeskoppenstad loopt, geef jezelf dan een reden waarom. Probeer je hier en daar een helpende hand te bieden, ben je er gewoon even op uit, of ben je op doorreis naar een ander klooster? In ieder geval probeer je onderweg bedelaars, dronkenlappen en andere hulpbehoevenden te bekeren tot het geloof. Als je bij de ingang bent kun je het publiek waarschuwen voor de zondigen in de stad. Of je biedt ze aan een biecht af te nemen voor als het slecht met ze afloopt in Kaeskoppenstad.

Zorg ervoor dat je een Bijbel bij je hebt, dan kun je af en toe wat teksten voordragen die aansluiten bij de situatie op dat moment. Van tevoren kun je uiteraard thuis vast wat gebeden opzoeken die handig kunnen zijn.